De Schijf van Vijf is een hulpmiddel van het Voedingscentrum dat laat zien welke voedingsmiddelen bijdragen aan een gezond eetpatroon. De vijf vakken bevatten adviezen over verschillende productgroepen en de aanbevolen hoeveelheden. De adviezen zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en houden rekening met gezondheid, duurzaamheid en voedselveiligheid.
De VISwijzer in de Schijf van Vijf
Vis, schaal- en schelpdieren staan in de Schijf van Vijf omdat ze belangrijke voedingsstoffen leveren en het eten van vis de kans op bepaalde hart- en vaatziekten verlaagt. De Gezondheidsraad adviseert om wekelijks 100 gram vis te eten, bij voorkeur vette vis. Nieuw in het advies van december 2025 is dat de Gezondheidsraad niet alleen kijkt naar de gezondheidsvoordelen van vis, maar ook nadrukkelijk aandacht besteedt aan de duurzaamheid ervan. Daarbij worden MSC, ASC en de VISwijzer genoemd als hulpmiddelen om consumenten te helpen bij het kiezen van duurzaam gevangen of gekweekte vis. Dit betekent dat de VISwijzer nu ook een plek krijgt binnen de voedingsadviezen van het Voedingscentrum. Waar voorheen vooral de voedingswaarde centraal stond, wordt nu ook gekeken naar de milieu-impact van de vis die consumenten eten. De VISwijzer maakt dit concreet door inzicht te geven in de duurzaamheid van verschillende vissoorten, herkomstgebieden en vangst- en kweekmethoden. Zo kunnen consumenten niet alleen kiezen voor vis die gezond is, maar ook voor vis die duurzamer is geproduceerd.
Het Voedingscentrum heeft dit advies meegenomen in de vernieuwde Schijf van Vijf. Ook op de website van het Voedingscentrum wordt verwezen naar de VISwijzer als hulpmiddel om een duurzamere viskeuze te maken. Zo wordt niet alleen gekeken naar de voedingswaarde van vis, maar ook naar de impact van de vangst of kweek op het milieu.
Niet alle vis is even duurzaam. Bij wildgevangen vis spelen onder andere overbevissing, ongewenste bijvangst en schade aan de zeebodem een rol. Bij gekweekte vis gaat het voornamelijk om vervuiling van het omgevingswater, verlies van leefgebieden van inheemse vis en het gebruik van vismeel en visolie als voer. Deze factoren verschillen sterk per vissoort, het herkomstgebied en de manier waarop de vis is gevangen of gekweekt. De VISwijzer beoordeelt zowel wildgevangen als kweekvis op deze factoren om consumenten te helpen een duurzamere keuze te maken.
Welke vis is dan duurzaam?
De VISwijzer gebruikt een stoplichtsysteem. Groen staat voor een goede duurzame keuze, oranje voor een tweede keus en rood betekent dat er meerdere duurzaamheidsproblemen zijn en je de vis beter kunt vermijden. Het Voedingscentrum gebruikt geen rood beoordeelde vissoorten in zijn voorbeelden en recepten. De VISwijzer beoordeelt de duurzaamheid van de vangst of kweek, niet de voedingswaarde of voedselveiligheid van het product. Of een visproduct dus ook in de Schijf van Vijf staat, hangt af van andere eigenschappen, zoals het zoutgehalte.
Met de VISwijzer kun je nagaan welke herkomst en vangst- of kweekmethode de beste keuze bieden. Zo helpt de VISwijzer om het advies om wekelijks duurzame vis te eten in de praktijk te brengen.
Meer weten?
Lees het persbericht van Good Fish over het nieuwe visadvies van de Gezondheidsraad.
Kijk op de Schijf van Vijf voor voedingsadvies, en op de VISwijzer voor welke vis momenteel aangeraden wordt.