Octopus

Het bestand van de gewone octopus in het Engels Kanaal en Noord-Spanje is niet overal goed in kaart gebracht. In het Engels Kanaal zijn de omvang en visserijdruk onbekend, maar wijzen de beschikbare gegevens op een goede toestand van het bestand. In Noord-Spanje bevindt het bestand zich op een duurzaam niveau en ligt de visserijdruk onder het niveau dat nodig is om een duurzaam bestand te behouden.

De visserij met korven en vallen is zeer selectief en heeft weinig effect op het ecosysteem en de bodem. De bijvangst is laag en in Noord-Spanje overleeft het grootste deel van de teruggezette dieren. De visserij veroorzaakt geen belangrijke schade aan bedreigde of beschermde soorten en heeft een lage CO2-uitstoot. Verloren vistuig kan wel leiden tot ghost fishing.

Het beheer verschilt per gebied. In Noord-Spanje wordt de visserij beheerd op basis van wetenschappelijk advies en is sprake van een gezamenlijke aanpak met vissers, maar op EU-niveau zijn maatregelen tegen illegale visserij en voor naleving slechts gedeeltelijk effectief. In het Engels Kanaal is er twijfel of de maatregelen voldoende zijn om een duurzaam bestand te behouden. De visserij in Noord-Spanje is MSC-gecertificeerd; er is geen FIP voor de visserij in het Engels Kanaal.

De gewone octopus is sinds 2016 MSCMSC:
Marine Stewardship Council, een onafhankelijke, internationale non-profit organisatie die een keurmerk heeft ontwikkeld dat garant staat voor goed beheerde, duurzame visserij. Visproducten die voldoen aan de criteria van het keurmerk zijn te herkennen aan het blauwe MSC-logo.-gecertificeerd. Deze visserij in Noordwest Spanje bestaat uit 27 boten die met korvenkorven:
Een visserijmethode waarbij van kippengaas gemaakte vallen worden voorzien van aas (verse of gezouten vis) die vervolgens op de zeebodem worden geplaatst. Soorten die op deze manier worden gevangen zijn o.a. krab, kreeft, wulk, langoustine en octopus. en vallenVallen:
Vallen zijn een soort kooien van bijvoorbeeld kippengaas die op de bodem van de zee liggen. Aan de voorzijde zit een net met grote gaten, die voorkomt dat soorten als zeehonden en watervogels in de kooi zwemmen. vissen. Deze visserij wordt beheerd door een beheerplan die zowel door de lokale overheid als vissijvertegenwoordigers geïmplementeerd is.

Het bestand van de gewone octopus in het Kanaal (ICES 7d en 7e) wordt niet regelmatig beoordeeld, maar er is voldoende informatie om een inschatting van de situatie te maken. De omvang van het bestand en de visserijdruk zijn onbekend, maar er zijn aanwijzingen dat het bestand zich in een goede toestand bevindt. De vangsten zijn nog relatief laag, hoewel de aanlandingen de afgelopen jaren zijn toegenomen en de visserij als een opkomende visserij wordt beschouwd. De soort wordt in het gebied vooral gevangen in gemengde visserijen met geankerde kieuwnetten, waarbij de vangsten uit het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en België komen.

De visserij met geankerde kieuwnetten kan leiden tot bijvangst van beschermde soorten, waaronder bruinvissen en zeevogels. De exacte hoeveelheid discards is onbekend, maar de sterfte door discards wordt geschat op maximaal 10% van de totale vangst. De visserij heeft daarnaast een middelgrote impact op habitats en kan door de algemene effecten van kieuwnetten de voedselketen en het functioneren van het ecosysteem beïnvloeden. De koolstofvoetafdruk is laag, maar het risico op verloren vistuig en spookvissen is hoog.

Het beheer van de octopusvisserij valt onder het Europese visserijbeleid en de soort wordt gemonitord binnen het Europese dataverzamelingsprogramma. Er zijn maatregelen om de bijvangst van beschermde soorten en de effecten op habitats te beperken, waaronder beschermde gebieden en het gebruik van akoestische afschrikmiddelen bij grotere Britse vaartuigen. De effectiviteit van het beheer is echter beperkt door gebrekkige monitoring, illegale aanlandingen en onjuiste rapportage; ook de maatregelen tegen IUU-visserij zijn slechts gedeeltelijk effectief. De visserij neemt niet deel aan een FIP en er zijn geen inspanningen gedaan om MSC-certificering voor dit bestand te verkrijgen.

De laatste beoordeling van deze visserij was in 2018.

Het bestand van de gewone octopus in de onderzochte gebieden van de Indische en westelijke Stille Oceaan is onvoldoende onderzocht. Er zijn geen betrouwbare bestandsschattingen of visserijgegevens beschikbaar, waardoor de toestand van het bestand onbekend is. Wel zijn de vangsten de afgelopen jaren toegenomen. Door de snelle groei, vroege geslachtsrijpheid en hoge voortplantingssnelheid is de soort relatief veerkrachtig tegen visserijdruk.

De visserij maakt gebruik van selectieve methoden zoals handlijnen, hengels, korven en vallen. Deze methoden hebben weinig invloed op het habitat en veroorzaken slechts marginale bijvangst en discards. De visserij heeft daardoor waarschijnlijk weinig invloed op het ecosysteem. Omdat octopussen kort na de voortplanting sterven, wordt aangenomen dat een groot deel van de gevangen dieren uit jonge octopussen bestaat.

Een uitgebreid beheer van de octopusvisserij ontbreekt. Hoewel verschillende landen in de onderzochte gebieden wel een algemeen visserijbeheersysteem hebben, is er weinig specifieke informatie over het beheer van de kleinschalige octopusvisserij. Ook is de naleving van de visserijregels over het algemeen onvoldoende. Het beheer van deze visserij is daarom niet effectief.

Het bestand van de gewone octopus in de onderzochte gebieden van West-Europa, West-Afrika en de Middellandse Zee is niet overal goed onderzocht. In delen van de Britse en Franse wateren lijkt het bestand zich te herstellen, terwijl in Senegal en Dakhla sprake is van overbevissing en een sterke afname van de biomassa. In de Middellandse Zee zijn geen betrouwbare bestandsschattingen beschikbaar en wijzen de beschikbare gegevens op volledige bevissing en plaatselijke overbevissing. De soort is biologisch relatief veerkrachtig door de snelle groei, vroege geslachtsrijpheid en hoge voortplantingssnelheid, maar lokale bestanden kunnen sterk schommelen en gevoelig zijn voor hoge visserijdruk.

De onderzochte octopusvisserijen maken gebruik van korven en vallen, een zeer selectieve vismethode met doorgaans weinig bijvangst en een hoge overleving van teruggezette dieren. De impact op de bodem en het ecosysteem is over het algemeen laag en de discards zijn meestal beperkt. Wel is bekend dat verloren korven en vallen kunnen leiden tot ghost fishing, en zijn de gevolgen van het verwijderen van grote hoeveelheden octopus uit het ecosysteem nog onvoldoende bekend.

Het beheer verschilt sterk tussen de gebieden. In Europese wateren zijn nationale en Europese maatregelen van kracht, zoals beperkingen op het aantal korven, minimumgewichten en gesloten gebieden of seizoenen, terwijl in West-Afrika onder meer quota, rustperioden en lokale co-managementmaatregelen worden toegepast. De effectiviteit hiervan varieert echter sterk en in Senegal blijven illegale visserij, gebrekkige handhaving en onvoldoende gegevens belangrijke problemen. Het beheer van de octopusvisserij is daarom over het geheel genomen gedeeltelijk effectief.

Het bestand van de gewone octopus bij Mauritanië wordt regelmatig beoordeeld en bevindt zich in een slechte toestand. Het bestand is overbevist en de visserijdruk is te hoog om het bestand op lange termijn gezond te houden. Er zijn referentiepunten vastgesteld en de beschikbare gegevens laten zien dat de visserijsterfte de omvang en het herstel van het bestand bedreigt.

De visserij met handlijnen is zeer selectief en veroorzaakt nauwelijks bijvangst en discards. Teruggezette dieren hebben waarschijnlijk een hoge overlevingskans. De visserij veroorzaakt geen significante schade aan beschermde soorten of gevoelige bentische habitats en heeft waarschijnlijk weinig effect op het ecosysteem. De koolstofvoetafdruk is laag en het risico op verloren vistuig is middelmatig.

Het beheer van de octopusvisserij in Mauritanië is gebaseerd op wetenschappelijk advies, vastgestelde referentiepunten en een specifiek beheerplan voor octopus. De nationale regelgeving en monitoring zijn de afgelopen jaren versterkt, maar illegale, ongerapporteerde en ongereguleerde visserij blijft een groot probleem en de effectiviteit van handhaving is daardoor onzeker. De besluitvorming is beperkt transparant en er zijn geen maatregelen om de hoeveelheid en impact van verloren of achtergelaten vistuig te beperken.

Beoordelingen voor sleepnetvisserij op de octopus zijn voor het laatst uitgevoerd tussen 2013 en 2018.

Octopussen groeien snel en planten zich snel voort, waardoor ze relatief weinig gevoelig zijn voor overbevissing. Toch worden octopussen wereldwijd op verschillende plekken overbevist en is in meerdere gebieden een afname van het bestand zichtbaar. De omvang van octopusbestanden is lastig vast te stellen door de verborgen leefwijze en sterke natuurlijke schommelingen. Wereldwijd, met visserijen in onder andere de Atlantische Oceaan, Middellandse Zee, Indische Oceaan en delen van Azië, zijn veel bestanden volledig bevist of overbevist, maar voor verschillende gebieden ontbreekt voldoende informatie.

De visserij met sleepnetten, zoals bodemottertrawls, heeft wereldwijd een grote impact op het mariene milieu. Deze visserij veroorzaakt hoge bijvangst en veel discards, waaronder ondermaatse dieren. Ook worden bedreigde en beschermde soorten zoals haaien, roggen, zeeschildpadden en zeezoogdieren gevangen. Daarnaast raken bodemottertrawls de zeebodem en kunnen ze gevoelige habitats zoals koraalriffen en zeegrasvelden beschadigen.

Het beheer van octopus verschilt sterk per gebied. Op sommige plekken zijn nationale of lokale maatregelen en beheerplannen ingesteld, maar in veel gebieden ontbreken specifieke maatregelen of zijn ze onvoldoende effectief. Illegale visserij, gebrekkige naleving en onvolledige vangstgegevens blijven belangrijke problemen. Het beheer van deze soort is wereldwijd onvoldoende effectief.