Atlantische zalm

Het gaat slecht met de kweek van Atlantische zalm in Chili. Het grote risico op ontsnappingen, het gebruik van antibiotica en de mogelijke verspreiding van ziekten en parasieten zorgen voor een ongunstige beoordeling.

De kweek in open kooien veroorzaakt een matige uitstoot van voedingsstoffen. Er is een groot risico op ontsnappingen, met negatieve gevolgen voor wilde populaties. Ziekten en parasieten kunnen zich verspreiden naar wilde populaties en antibiotica worden nog gebruikt om ziekten te bestrijden. Ook zijn er meldingen van conflicten over land- en watergebruik en mogelijke schendingen van arbeidsrechten.

Het beheer wordt als deels effectief beoordeeld. Veel Chileense zalmkwekerijen nemen deel aan verbeterprogramma’s (AIPs) en de meeste bedrijven beschikken over een onafhankelijke duurzaamheidscertificering zoals ASC, maar gezien de ecologische impact van deze kweek wordt hij toch afgeraden door Good Fish.

De meeste zalm wordt in Noorwegen, Chili en het Verenigd Koninkrijk geproduceerd. De kweek gebeurt in open systemen door middel van kooien in de zee. Sinds 2014 is er ASCASC:
Aquaculture Stewardship Council, een wereldwijd keurmerk voor verantwoord gekweekte vis.-zalm beschikbaar. Tegenwoordig is er ook ASC-zalm uit recirculatiesystemen (RAS) verkrijgbaar. Er worden door ASC niet alleen eisen gesteld aan het voer, antibioticagebruik, bestrijding van zalmluis, materiaal (dat ontsnappingen moet tegengaan), water- en bodemkwaliteit (onder de kooien), maar ook aan de afstand tot kwekerijen van collega’s en aan arbeidsomstandigheden.

ASC is een betrouwbaar keurmerk dat er voor zorgt dat een groot en belangrijk deel van de visteeltsector aan de slag gaat om te verduurzamen. Zo wordt het door ASC mogelijk gemaakt dat er op grote schaal een belangrijke slag wordt gemaakt in het verduurzamen van het voer. ASC is niet specifiek tegen genetisch gemanipuleerd visvoer, maar als de zalm het krijgt tijdens de kweek, dan moet dit wel op de verpakking komen te staan.

Ondanks strenge regelgeving en verbeterde kweekomstandigheden, kan ASC nog niet alle negatieve effecten van de zalmkweek wegnemen. ASC-zalm is om die reden dus ook een verantwoorde keuze maar nog geen duurzame keuze.

Vis in het seizoen 

Deze beoordeling betreft een gekweekte vis die jaarrond verkrijgbaar is.

Het gaat goed met de kweek van Atlantische zalm. Zowel biologische kooi kwekerijen in Europa als Noorse RAS-kwekerijen worden grotendeels duurzaam beheerd, al verschillen de milieueffecten per kweeksysteem.

Bij biologische kweek in open netten is de uitstoot van voedingsstoffen beperkt, maar er blijft een risico op ontsnapping van zalm en verspreiding van ziekten en parasieten. Chemische middelen worden weinig gebruikt en er gelden strenge eisen voor dierenwelzijn, herkomst van het voer en arbeidsomstandigheden. Bij RAS is het risico op ontsnappingen en vervuiling kleiner, maar deze systemen vragen veel energie. RAS heeft de voorkeur door de kleinere impact op het milieu.

Het beheer van beide kweeksystemen wordt als grotendeels effectief beoordeeld. Biologische kwekerijen voldoen aan strenge certificeringseisen en veel bedrijven beschikken daarnaast over extra duurzaamheidscertificaten. Ook de Noorse regelgeving voor zalmkweek wordt als sterk beoordeeld.

Veel biologische zalmkwekerijen beschikken naast hun biologische certificering ook over een ASC-certificering of een andere onafhankelijke duurzaamheidscertificering.

Zalm heeft veel wilde vis nodig om te kunnen groeien en het is om die reden belangrijk dat het voer komt van een duurzame bron. Dit is het geval bij biologische vis. Ook wordt er zo min mogelijk wilde vis in het voer verwerkt en worden er geen genetisch gemanipuleerde producten gebruikt. Bij de kweek van biologische zalm wordt extra aandacht geschonken aan het welzijn van de vis en aan het gebruik van medicijnen.
Keurmerken en vis die voldoen aan de Europese norm van biologische vis, kan men herkennen aan het Europese biologische teken of het EKO-keurmerk.

Vis in het seizoen 

Deze beoordeling betreft gekweekte vis en is jaarrond te verkrijgen.

Het gaat wisselend met de zalm bestanden in de Oostzee. Veel rivierbestanden staan onder druk, maar in de Botnische Baai en de Finse Golf laten verschillende populaties herstel zien door de lage visserijdruk en de beperkte benutting van de vangstquota.

Bij de visserij met fuiken is de bijvangst van kwetsbare (ETP) soorten, zoals zeeprikken, vogels, zeehonden en soms steuren, beperkt. De teruggooi is laag tot matig en veel teruggezette vis overleeft, al gaan ook veel zalmen verloren door schade van zeehonden. De visserij heeft weinig invloed op het ecosysteem en veroorzaakt geen noemenswaardige schade aan de zeebodem. De CO₂-uitstoot is laag en achtergelaten vistuig vormt een groot risico.

In de Botnische Baai en de rest van de Oostzee wordt de visserij grotendeels beheerd op basis van wetenschappelijk advies, maar een gezamenlijk beheerplan ontbreekt en de naleving van de regels kan beter. In de Finse Golf gelden aanvullende nationale maatregelen, maar door het ontbreken van een volledige bestandsschatting blijft de effectiviteit van het beheer onzeker.