Meer informatie

Kabeljauw (Atlantische-, skrei, gul, stokvis)

Keurmerk kweek
/Keurmerk Wild
Groen
Tweede keus
Vermijden
Welzijn
Informatie over vissoort
Lees meer
Algemeen

Kabeljauwachtigen

De familie van de kabeljauwen bestaat uit de Atlantische-, Pacifische kabeljauw, steenbolk, wijting en witte-, Alaska- en zwarte koolvis. Ze leven graag dicht bij de bodem en komen zowel in kustwateren voor als in dieper water. Overdag zwemmen kabeljauwen in scholen, ’s avonds gaan ze uit elkaar om te foerageren. Het zijn omnivoren, die wormen, vis en schelp- en schaaldieren eten. Ze leggen jaarlijks grote afstanden af om te paaien en grote haring- en spieringscholen achterna te gaan.

Kabeljauw (Atlantische-, skrei, gul, stokvis)

De Atlantische kabeljauw leeft dicht bij de bodem, in de koudere wateren van de noordelijke Atlantische oceaan. Door klimaatverandering en de stijging van de zeewatertemperatuur verschuift het verspreidingsgebied van kabeljauw geleidelijk naar het noorden. De Atlantische kabeljauw kan 150 cm lang worden en 40 kg zwaar. Arctische kabeljauw die in het voorjaar naar de Noorse kust trekt om te paaien wordt ook wel ‘Skrei’ genoemdDeze vis is ook vaak verkrijgbaar op de Nederlandse markt.  

Kabeljauw (Atlantische-, skrei, gul, stokvis)

Gadus morhua
Herkomst

IJsland (FAO 27)

Kweek- / Vangstmethode

Grondbeugen (longlines)

  • jan
  • feb
  • mrt
  • apr
  • mei
  • jun
  • jul
  • aug
  • sep
  • okt
  • nov
  • dec
Visstand en visserijdruk
Ecosysteem effecten
Visserijbeheer
Eindbeoordeling
Uitleg beoordeling

De kabeljauw in de IJslandse EEZ wordt nauwlettend gemonitord en bevindt zich op een duurzaam niveau. De visserijdruk wordt gecontroleerd en ligt onder het niveau dat als maximaal duurzaam wordt beschouwd.

Bij de visserij met grondbeugen kan bijvangst van kwetsbare soorten voorkomen en is de exacte sterfte door discards onbekend, maar wordt deze geschat op ongeveer 10% van de totale vangst. De visserij kan daarnaast gevoelige bentische habitats zoals koraal- en sponsgemeenschappen beïnvloeden, hoewel koudwaterkoralen en bekende hydrothermale bronnen beschermd zijn.

Het beheer volgt het wetenschappelijke advies en de visserij valt onder vangstlimieten en een individueel quotumsysteem, maar de naleving door vissers is niet volledig. Er zijn maatregelen zoals gebiedssluitingen en beperkingen op vistuigen om kwetsbare soorten en habitats te beschermen en maatregelen om illegale en niet-geregistreerde visserij te voorkomen.

Kabeljauw (Atlantische-, skrei, gul, stokvis)

Gadus morhua
Herkomst

IJsland (FAO 27)

Kweek- / Vangstmethode

Bodemottertrawls

  • jan
  • feb
  • mrt
  • apr
  • mei
  • jun
  • jul
  • aug
  • sep
  • okt
  • nov
  • dec
Visstand en visserijdruk
Ecosysteem effecten
Visserijbeheer
Eindbeoordeling
Uitleg beoordeling

Het bestand van de kabeljauw in de IJslandse EEZ wordt nauwlettend gemonitord en bevindt zich op een duurzaam niveau. De visserijdruk wordt gecontroleerd en ligt onder het niveau dat als maximaal duurzaam wordt beschouwd.

Bij de visserij met bodemottertrawls is er kans op bijvangst van bedreigde en beschermde soorten, vooral bodemvissen en roggen en haaien, terwijl de sterfte door discards niet precies bekend is maar wordt geschat op maximaal 20% van de totale vangst. De visserij kan langdurige veranderingen in het ecosysteem veroorzaken en bodemottertrawls kunnen gevoelige habitats beschadigen; koudwaterkoralen en bekende hydrothermale bronnen zijn beschermd, maar sponsgemeenschappen niet.

Het beheer volgt het wetenschappelijke advies en de visserij valt onder vangstlimieten en een individueel quotumsysteem, maar de naleving door vissers is niet volledig. Er zijn maatregelen zoals gebiedssluitingen, beperkingen op vistuigen, monitoring en verplichte registratie om de impact op kwetsbare soorten, habitats en het ecosysteem te beperken.

Kabeljauw (Atlantische-, skrei, gul, stokvis)

Gadus morhua
Herkomst

Atlantische Oceaan, noordoostelijke (FAO 27)

Kweek- / Vangstmethode

Korven en vallen, Grondbeugen (longlines), Handlijnen en hengelsnoeren, Geankerde kieuwnetten (staand want), Sleepnetten, Deense zegens

  • jan
  • feb
  • mrt
  • apr
  • mei
  • jun
  • jul
  • aug
  • sep
  • okt
  • nov
  • dec
Uitleg beoordeling

Atlantische kabeljauw is sinds 2010 MSCMSC:
Marine Stewardship Council, een onafhankelijke, internationale non-profit organisatie die een keurmerk heeft ontwikkeld dat garant staat voor goed beheerde, duurzame visserij. Visproducten die voldoen aan de criteria van het keurmerk zijn te herkennen aan het blauwe MSC-logo.
-gecertificeerd. Doorgaans vangen deze visserijen naast kabeljauw ook andere MSC-gecertificeerde soorten, zoals schelvis en pollak. Een groot deel van de kabeljauw die op de Nederlandse markt wordt verkocht, is afkomstig uit de Barentszzee, het Skagerrak of IJslandse wateren. Sinds 2017 was een groot deel van de kabeljauw uit de Noordzee ook MSC-gecertificeerd, maar omdat deze bestanden door overbevissing zijn ingestort, is deze MSC-certificering in 2019 ingetrokken. MSC-gecertificeerde kabeljauw wordt gevangen met grondbeugengrondbeugen:
Een visserijmethode waarbij een verankerde lange hoofdlijn wordt uitgezet van 40 tot 100 kilometer lang, met daaraan vastzittende dwarslijnen met haken voorzien van aas
, korvenkorven:
Een visserijmethode waarbij van kippengaas gemaakte vallen worden voorzien van aas (verse of gezouten vis) die vervolgens op de zeebodem worden geplaatst. Soorten die op deze manier worden gevangen zijn o.a. krab, kreeft, wulk, langoustine en octopus.
en vallenVallen:
Vallen zijn een soort kooien van bijvoorbeeld kippengaas die op de bodem van de zee liggen. Aan de voorzijde zit een net met grote gaten, die voorkomt dat soorten als zeehonden en watervogels in de kooi zwemmen.
, handlijnenHandlijnen en hengelsnoeren met de hand bediend:
Handlijnen en hengelsnoeren met de hand bediend zijn een verzamelnaam voor hengels, jigs en sleeplijnen (trolls). Jiggen maken gebruik van lijnen met kunstaas die op en neer bewegen om een prooidier na te bootsen. Handlijnen en hengelsnoeren worden meestal kleinschalig toegepast en zijn relatief selectief. Ongewenste bijvangst kan onmiddellijk worden teruggezet, met een grote overlevingskans. Het is selectiever en kleinschaliger dan longline visserij. Er is geen bodemimpact, laag brandstofverbruik en eventuele bijvangst gaat vaak levend weer overboord.
en hengelsnoeren, geankerdegeankerde kieuwnetten:
Een visserijtechniek waarbij passerende vissen met hun kieuwen verstrikt raken in een net (ook wel kieuwnet genoemd) dat verticaal op de bodem staat.
kieuwnetten, sleepnettensleepnetten:
Een visserijtechniek waarbij kegelvormige netten eindigend in een kuil door de waterkolom of over de bodem worden gesleept.
en Deensedeense zegen:
Een visserijtechniek waarbij het schip stil (voor anker) ligt tijdens het binnenhalen. Het net wordt met een grote rondtrekkende beweging uitgezet. Deze techniek wordt ook wel snurrevaad genoemd.
zegens.

Kabeljauw (Atlantische-, skrei, gul, stokvis)

Gadus morhua
Herkomst

Europa (FAO 5)

Kweek- / Vangstmethode

Kooien (Kweek)

  • jan
  • feb
  • mrt
  • apr
  • mei
  • jun
  • jul
  • aug
  • sep
  • okt
  • nov
  • dec
Brongebruik
Impact op de omgeving
Beheer
Eindbeoordeling
Uitleg beoordeling

De kweek van Atlantische kabeljauw in Noorwegen maakt gebruik van gecontroleerd ouderbestand en vindt plaats in zoutwaterkooien met een relatief laag energiegebruik. De kweek is afhankelijk van samengesteld voer, waarbij relatief weinig voer nodig is om de vissen te laten groeien.

Open kooien kunnen afvalstoffen in het omliggende milieu verspreiden en ontsnappingen kunnen een grote impact hebben, terwijl de impact van de verankerde kooien op de zeebodem beperkt is. De vis kan verschillende virus-, bacterie- en parasitaire ziekten krijgen, maar ziekte-uitbraken vormen in Noorwegen geen belangrijk probleem; het gebruik van chemicaliën kan wel een matig milieurisico veroorzaken.

Het beheer van de kweeksector is grotendeels effectief en kan de meeste problemen rond de kweekactiviteiten aanpakken. Enkele kwekerijen zijn GlobalG.A.P.-gecertificeerd, maar er zijn geen AIPs beschikbaar voor Noorse kabeljauwkwekers.

Kabeljauw (Atlantische-, skrei, gul, stokvis)

Gadus morhua
Herkomst

Noord-Atlantische Oceaan: ICES 1, 2, 7a, 7e, 7f, 7g, 7h, 7j, 7k en 14
Deelgebieden: Atlantische Oceaan, noordwestelijke

Kweek- / Vangstmethode

Alle vangstmethodes, Sleeplijnen, Grondbeugen (longlines), Geankerde kieuwnetten (staand want), Deense zegens

  • jan
  • feb
  • mrt
  • apr
  • mei
  • jun
  • jul
  • aug
  • sep
  • okt
  • nov
  • dec
Visstand en visserijdruk
Ecosysteem effecten
Visserijbeheer
Eindbeoordeling
Uitleg beoordeling

De toestand van het kabeljauwbestand verschilt per gebied. In meerdere gebieden is het bestand kritisch overbevist en in gevaar voor verdere achteruitgang, het noordelijke Noorse kustbestand laat na een lange periode van achteruitgang tekenen van herstel zien en voor het Groenlandse bestand zijn onvoldoende gegevens beschikbaar om de toestand te beoordelen.

Bij de visserij met bodemottertrawls wordt kabeljauw als bijvangst gevangen en kan de visserij de zeebodem, benthische gemeenschappen en kwetsbare soorten beïnvloeden. Bij de visserij met Deense zegens kan bijvangst van haaien en roggen voorkomen en is sprake van een hoog discardpercentage. Bij geankerde kieuwnetten is de bodemimpact gering, maar kunnen kwetsbare soorten zoals haaien, roggen, zeevogels en zeezoogdieren als bijvangst worden gevangen. Bij de visserij met grondbeugen is de bodemimpact beperkt, maar kan ook bijvangst van andere soorten voorkomen.

De bestanden worden over het algemeen regelmatig gemonitord, maar het beheer volgt niet overal het wetenschappelijke advies en is niet altijd effectief. Er zijn vangstlimieten, discardverboden en maatregelen om de impact op kwetsbare soorten en habitats te beperken, maar discards en niet-geregistreerde vangsten komen nog steeds voor.

ASC keurmerk

Het ASC keurmerk staat op visproducten die verantwoord gekweekt zijn. ASC (Aquaculture Stewardship Council) is een onafhankelijke, internationale non-profit organisatie.

MSC keurmerk

Het MSC keurmerk staat op visproducten die op een duurzame manier gevangen zijn. MSC (Marine Stewardship Council) beheert en ontwikkelt een certificeringsprogramma voor duurzame visserijen.

Goede vis

Deze vis wordt niet overbevist of wordt verantwoord gekweekt, met een minimale impact op het milieu.

Tweede keuze

Deze vis is een tweede keuze. Dat wil zeggen dat het een goed alternatief is voor soorten die in het rood staan. Wel zijn er nog een aantal verbeteringen nodig in deze visserij of bij de kweek van deze vis.

Vermijden

Koop deze vis niet. Hij wordt overbevist of de vangst-/kweekmethode heeft een negatieve impact op het milieu.

Welzijn

Er is vis beschikbaar van deze soort die wordt gekweekt of gevangen met hoge welzijnsstandaarden.

GlobalG.A.P.

GlobalG.A.P. (Global Good Agriculture Practice) is een non-profit organisatie die als doel heeft om de traceerbaarheid en voedselveiligheid van gekweekte visproducten te garanderen.

Biologisch

Als er gesproken wordt over biologische vis, dan gaat het altijd over kweekvis. Deze vis wordt op een speciale manier gekweekt, waardoor het natuurlijke groeiproces bevorderd wordt.

Je gebruikt een verouderde browser. Hierdoor kunnen we de werking en veiligheid van de website niet garanderen. Bekijk hier de alternatieven.